Tôi thường được thính chúng hỏi, “Tâm có thật không? Nếu có thật, vậy thì “tâm” ở đâu? Trong hay ngoài thân thể (sắc)? Hay ở cùng khắp mọi nơi?”
Để trả lời, tôi chỉ dùng thí nghiệm sau:
Tôi đề nghị: “Ai hiện đang vui vẻ, hạnh phúc xin giơ tay mặt lên. Ngược lại xin giơ tay trái vậy.” Hầu hết đưa tay mặt lên - một số thật tình đang vui, số còn lại vì tự ái.
Tiếp theo tôi nói: “Ai đang hạnh phúc, xin dùng ngón tay trỏ mặt chỉ điểm hạnh phúc của mình. Ngược lại, xin dùng ngón tay trỏ trái vậy.”
Thính chúng bắt đầu chỉ lên, chỉ xuống rồi nhìn trái, nhìn phải xem bạn mình làm gì? Họ bối rối thấy rõ. Chừng hiểu ra ai cũng bật cười.
Như vậy “Hạnh phúc” cũng như “Đau khổ” là có thật, không ai chối cãi. Nhưng không ai biết chúng nằm ở đâu? Bên trong hay ngoài thân thể này?
Lý do là vì hạnh phúc hay đau khổ là những đặc trưng của tâm.
Chúng thuộc về tâm như hoa thơm, cỏ dại thuộc ngôi vườn. Có hoa có cỏ chúng ta mới biết có ngôi vườn.
Cũng vậy, có hạnh phúc có đau khổ chúng ta mới biết rằng có tâm. "Tâm" có thật nhưng không ở trong thế gian ba chiều.
Biết rằng “Tâm” lớn nhất thế gian - “Tâm” không thể được thu gọn trong thế giới ba chiều mà ngược lại, thế giới ba chiều nằm trong tâm. Tâm chứa cả vũ trụ.
