Không làm điều ác là ngăn dòng nước đục tiếp tục chảy vào tâm

Nếu một người làm nhiều việc thiện nhưng vẫn tiếp tục gây hại, phước lành sẽ bị tổn giảm. Nếu một người biết điều đúng nhưng thường xuyên để tâm chìm trong nghiện ngập, họ khó giữ được sự sáng suốt để thực hành.

Nếu chỉ tránh ác mà không phát triển thiện, tâm có thể trở nên trống rỗng và lạnh nhạt. Vì vậy, con đường đầy đủ là ngăn điều xấu chưa sinh, dừng điều xấu đang có, làm phát sinh điều thiện chưa sinh và nuôi lớn điều thiện đã có.

Phước đức lớn nhất không nằm ở việc ta được bao nhiêu người khen là tốt, mà ở chỗ tâm ngày càng ít bị tham, sân, si chi phối. Khi tránh ác, ta bớt tạo nhân khổ đau. Khi không nghiện ngập, ta bảo vệ khả năng nhận biết và lựa chọn. Khi tinh cần làm lành, ta gieo những hạt giống bình an cho hiện tại và tương lai.

Tinh tấn làm lành, tránh dữ

Một ngôi nhà muốn đứng vững phải thường xuyên được quét dọn, không để rác mới chất vào và đồng thời cần mở cửa cho ánh sáng, gió lành đi vào. Tâm ta cũng vậy. Tránh điều ác là không tiếp tục mang rác vào. Từ bỏ say sưa nghiện ngập là mở những cánh cửa đang bị che kín. Tinh cần làm việc lành là đón ánh sáng vào từng căn phòng của tâm thức.

Có người chờ đến khi giàu có mới làm thiện, chờ đến khi rảnh mới tu tập, chờ đến khi hoàn cảnh thuận lợi mới thay đổi. Nhưng đời sống không hứa rằng ngày mai sẽ còn đủ điều kiện. Việc lành có thể bắt đầu ngay trong phút giây này. Ta có thể dừng một lời nói ác đang chuẩn bị thốt ra. Ta có thể từ chối một cuộc vui làm mình mê mờ. Ta có thể nhắn một lời hỏi thăm, giúp một người đang khó khăn hoặc ngồi lại nhận diện cơn giận trong lòng.

Mỗi lần dừng được một điều ác là một lần ta cứu mình khỏi một hậu quả. Mỗi lần vượt qua một cơn nghiện là một lần ta giành lại tự do. Mỗi lần làm một việc lành là một lần ánh sáng trong tâm được thắp lên. Những ngọn đèn nhỏ ấy, nếu được thắp đều đặn, sẽ có ngày làm sáng cả một đời người.

Vì thế, Đức Phật gọi đây là phước đức lớn nhất. Không phải vì nó đem đến một phần thưởng bí mật nào đó từ bên ngoài, mà vì chính cách sống ấy đang trực tiếp tạo nên một thân thể được bảo vệ, một tâm trí sáng suốt, một gia đình bớt khổ đau và một cuộc đời có hướng đi lành mạnh. Người biết tránh ác, xa lìa nghiện ngập và bền bỉ làm thiện đang từng bước xây dựng bình an bằng chính đôi tay, lời nói và tâm ý của mình.

Phước không ở đâu xa. Phước có mặt trong khoảnh khắc ta biết dừng trước điều sai, biết tỉnh lại giữa cơn mê và biết đứng lên làm một điều tốt dù rất nhỏ. Khi những khoảnh khắc ấy được nối liền qua từng ngày, đời sống tự nhiên trở thành một con đường sáng. Và từng bước chân trên con đường ấy đều đang đưa ta ra khỏi khổ đau, tiến gần hơn đến tự do và giải thoát.

Trích từ sách Bình giảng Kinh Phước Đức.