Đôi khi mình có lòng tốt, nhưng lại chỉ muốn cho người khác những gì mình thích cho, chớ chưa chắc đã chịu tìm hiểu người ta thật sự cần gì. Có khi mình tặng một món quà mắc tiền mà người nhận chẳng sử dụng được. Trong khi chỉ cần giúp họ giải quyết một khó khăn trước mắt, họ đã nhẹ lòng biết bao nhiêu.
Chiều nay, có hai ông bà hàng xóm ghé vào chơi. Sau khi uống trà, ông bà đi tham quan một vòng, thấy tôi có một đống tôn cũ để bên hông nhà, bà mới hỏi:
– Sư ơi, mấy tấm tôn này sư có bán không? Nếu bán thì để lại cho tôi, tôi đem về lợp cái nhà bếp.
Tôi nói:
– Sư không bán đâu, sư cho bà đó. Ông bà cứ đem về mà xài.
Nghe vậy, hai ông bà mừng quá, định khiêng tôn về liền. Tôi thấy vậy mới nói:
– Trời đất ơi! Hai ông bà gần tám mươi tuổi rồi, khiêng sao nổi. Để đó đi, sư nhờ người đem qua tận nhà cho.
Bà nghe vậy mừng lắm. Còn tôi thì nghĩ đơn giản, mình có mấy tấm tôn cũ không sử dụng nữa, ông bà cần thì mình cho, chớ có gì đâu mà đáng nói.
Vậy mà một lúc sau, ông mới tâm sự:
– Sư biết không, cái nhà bếp của tôi nó dột nát hết trơn rồi. Mấy năm nay muốn sửa mà không có tiền. Mỗi lần trời mưa là khổ lắm. Nay được sư cho mấy tấm tôn này, tôi mừng muốn khóc luôn.
Nghe ông nói, tôi mới biết những tấm tôn cũ mình để một bên, chẳng mấy khi nghĩ tới, lại là thứ mà ông bà mong có được suốt mấy năm trời.
Ông ngồi một hồi rồi nói tiếp:
– Từ ngày sư về đây, sư giúp vợ chồng tôi nhiều quá. Tôi không biết lấy gì mà trả cho hết.
Tôi mới cười và nói:
– Ông đừng nghĩ chuyện trả ơn làm gì. Sư chia sẻ được với ông bà là sư vui rồi. Mà nói thiệt, nhờ có ông bà, sư mới có cơ hội làm được thiện pháp. Vậy là huề nha ông!
Ông nghe tôi nói vậy thì cười vui lắm.
Nhìn nụ cười của ông, tôi cũng thấy vui theo. Tôi không muốn ông bà vì nhận được chút giúp đỡ mà cứ phải bận lòng chuyện trả ơn.
Cho đi bằng tâm chân thành, nhận lại niềm vui an lạc
Thật ra, có một điều mà nhiều khi chúng ta không để ý. Giá trị của món quà không nằm ở chỗ mình đã bỏ ra bao nhiêu tiền, mà nằm ở chỗ người nhận đang cần nó đến mức nào.
Với tôi, đó chỉ là mấy tấm tôn cũ. Nhưng với ông bà, đó có thể là những đêm mưa sắp tới không còn phải lo lấy thau hứng nước, không còn phải ngồi nhìn căn bếp dột nát mà thở dài vì chưa có tiền sửa chữa.
Cùng một món đồ, người này thấy chẳng còn bao nhiêu giá trị, nhưng với người khác, đó lại là điều họ mong mỏi suốt nhiều năm.
Nghĩ tới đó, tôi thấy mình cũng cần học thêm một điều.
Đôi khi mình có lòng tốt, nhưng lại chỉ muốn cho người khác những gì mình thích cho, chớ chưa chắc đã chịu tìm hiểu người ta thật sự cần gì. Có khi mình tặng một món quà mắc tiền mà người nhận chẳng sử dụng được. Trong khi chỉ cần giúp họ giải quyết một khó khăn trước mắt, họ đã nhẹ lòng biết bao nhiêu.
Và còn một điều nữa, giúp người mà cứ muốn người ta nhớ ơn mình, thì vô tình mình đã biến món quà thành một món nợ.
Có những người nhận được sự giúp đỡ, trong lòng vừa mừng lại vừa lo. Mừng vì qua được lúc khó khăn, nhưng lo vì không biết bao giờ mới có điều kiện đáp lại. Thậm chí, có người vì sợ mang ơn mà chẳng dám mở lời nhờ ai, dù đang rất cần được giúp đỡ.
Cho nên, tôi nghĩ, đã giúp người thì cũng nên để người ta được nhẹ lòng. Đừng để một việc thiện của mình trở thành gánh nặng trong tâm người khác.
Tôi không muốn ông bà nghĩ rằng vì được tôi giúp nên phải tìm cách trả lại. Hôm nay tôi có điều kiện thì tôi chia sẻ. Biết đâu một ngày nào đó, chính tôi lại cần đến sự giúp đỡ của ông bà.
Ở đời, đâu phải chỉ có tiền bạc, vật chất mới là giúp nhau. Có khi một lời hỏi thăm, một bàn tay phụ lúc khó khăn, hay đơn giản là tình nghĩa xóm giềng cũng đã quý lắm rồi.
Chiều nay, nhìn ông bà vui vẻ ra về, tự nhiên trong lòng tôi cũng vui theo.
Tôi chợt nhận ra, có những niềm vui mình phải bỏ rất nhiều tiền mới có được. Nhưng cũng có những niềm vui đến rất giản dị, chỉ từ việc chia sẻ cho người khác một thứ mà họ đang thật sự cần.
Mấy tấm tôn cũ tuy chẳng có giá trị gì lớn, nhưng có thể giúp ông bà bớt khổ qua nhiều mùa mưa.
Và điều làm tôi vui nhất không phải là ông bà biết ơn mình, mà là từ nay, mỗi khi trời đổ mưa, ông bà có thể bớt đi một nỗi lo.
Nghĩ lại, tôi thấy mình cũng may mắn. Nếu chiều nay ông bà không ghé chơi, không nhìn thấy đống tôn cũ ấy, thì có lẽ tôi vẫn để chúng nằm đó, còn ông bà vẫn tiếp tục chịu cảnh nhà bếp dột mỗi khi trời mưa.
Hóa ra, đôi khi cơ hội làm một việc thiện đã ở ngay bên cạnh mình, chỉ là mình chưa biết ai đang cần đến nó.
Tôi cho ông bà mấy tấm tôn để che mưa, còn ông bà cho tôi một niềm vui mà tiền bạc chưa chắc mua được.
Vậy thì ai mới là người được nhận nhiều hơn?
Có lẽ chẳng cần phải tính toán làm gì.
Chỉ mong những mùa mưa sắp tới, căn bếp của ông bà không còn dột nữa. Và mỗi khi nhớ lại buổi chiều hôm nay, cả ông bà lẫn tôi đều có thể mỉm cười.
Bởi một việc thiện thật sự trọn vẹn không chỉ giúp người ta bớt đi một nỗi khổ, mà còn không để lại trong lòng họ một món nợ phải trả.
