Trung tâm TLKYCS hướng đến chăm sóc tâm linh bằng lòng từ bi

Các ngành nghệ thuật và nhân văn tại nhiều đại học trên thế giới tiếp tục chịu những công kích thiếu thiện chí, xuất phát từ các chủ trương cố tình diễn giải sai giá trị thực sự của những lĩnh vực như thần học và nghiên cứu tôn giáo.

Trong bối cảnh ấy, sự hợp tác giữa những tổ chức cùng chí hướng, tạo nên các sáng kiến thúc đẩy hoạt động chăm sóc tâm linh có ý nghĩa, mang lại tín hiệu đáng khích lệ.

Một ví dụ nổi bật gần đây là Trung tâm Nghiên cứu và Giáo dục về Chăm sóc và Tham vấn Tâm linh Phật giáo Tung Lin Kok Yuen, Canada Society, gọi tắt là Trung tâm TLKYCS. Trung tâm khai trương ngày 18/9 tại Emmanuel College, trường thuộc Đại học Victoria trong hệ thống Đại học Toronto.

Các mục tiêu của trung tâm phù hợp với vị thế của Emmanuel College, một trường thần học thành viên trong hệ thống đại học liên kết. Trung tâm hướng đến phát triển hoạt động chăm sóc tâm linh Phật giáo, tham vấn, nghiên cứu tâm lý - tâm linh và đào tạo người phụ trách hỗ trợ tâm linh, thông qua nghiên cứu học thuật, đào tạo chuyên môn, đối thoại liên tôn và gắn kết cộng đồng.

Theo phó giáo sư Henry Shiu, người đảm nhiệm vị trí Shi Wu De về Nghiên cứu Phật giáo Trung Quốc, những định hướng này phục vụ mục tiêu chiến lược: tìm hiểu “chăm sóc tâm linh được hiểu, thực hành và trải nghiệm trong đời sống như thế nào, đặc biệt khi được định hướng bởi giáo lý và thực hành Phật giáo”.

Những chia sẻ của ông Shiu, cùng trao đổi với phó giáo sư Jennifer Bright, người đảm nhiệm vị trí Wutai Shan Ven. Dayi về Chăm sóc Tâm linh Phật giáo, và bà Winnie Shiu, cố vấn phụ trách gắn kết cộng đồng Phật giáo tại Emmanuel College, nằm trong cuộc phỏng vấn ba nhân vật do Buddhistdoor Global thực hiện trước lễ khai trương trung tâm.

Bà Bright cho biết trung tâm ra đời nhờ sự hội tụ của nhiều nhân duyên thuận lợi. Trong đó, theo ông Shiu, có sự thấu hiểu sâu sắc về nhu cầu nghiên cứu và giáo dục trong lĩnh vực chăm sóc tâm linh Phật giáo của tiến sĩ Ernest Ng, giám đốc điều hành TLKYCS, đồng thời là một người phụ trách hỗ trợ tâm linh Phật giáo đã đăng ký hành nghề.

Một yếu tố khác là việc thành lập vị trí giáo sư Wutai Shan Venerable Dayi về Chăm sóc Tâm linh Phật giáo, vị trí đầu tiên và duy nhất thuộc loại hình này tại Canada, do bà Bright đảm nhiệm.

Những yếu tố ấy, cùng sự phát triển của các chương trình Phật giáo tại Emmanuel College và chương trình thạc sĩ Nghiên cứu Tâm lý - Tâm linh (MPS) theo định hướng Phật giáo, đã “tạo nên môi trường lý tưởng cho một trung tâm nghiên cứu và giáo dục chuyên về chăm sóc và tham vấn tâm linh Phật giáo”, bà Bright nói với Buddhistdoor Global.

Phạm vi chiến lược của trung tâm rất đáng chú ý. Trước hết, trung tâm giữ bản sắc là một phần trong di sản thần học của Emmanuel College. Bà Bright nhận định “các hệ thống tư tưởng thần học và thực hành tôn giáo của Phật giáo đã ảnh hưởng đến những phương pháp tâm lý trị liệu phương Tây trong nhiều thập niên”. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh trung tâm sẽ tạo cơ hội để sinh viên hiểu Phật giáo theo chính cách Phật giáo tự lý giải, từ bên trong các truyền thống thần học của tôn giáo này.

Theo bà, “khi được hiểu theo chính cách Phật giáo tự lý giải và từ bên trong các truyền thống thần học Phật giáo, đạo Phật cung cấp những nguồn lực phong phú hơn nhiều, cùng những góc nhìn thường khác biệt sâu sắc về ý nghĩa của việc làm người, chịu khổ đau, chữa lành và sống trong mối quan hệ với nhau”.

Trung tâm cũng đặt mục tiêu học thuật là mở ra những hướng nghiên cứu mới trong hệ thống tài liệu hiện có về chăm sóc tâm linh. Đồng thời, cam kết gắn kết cộng đồng của trung tâm sẽ song hành với sứ mệnh đối thoại liên tôn trong lĩnh vực thần học.

Ông Shiu cho biết nghiên cứu kinh điển và các truyền thống Phật giáo sẽ giúp hoạt động của trung tâm “bám rễ vững chắc trong sự phong phú và đa dạng của các truyền thống Phật giáo”, thay vì xem chăm sóc tâm linh là một tập hợp kỹ thuật có thể bị tách khỏi bối cảnh tôn giáo rộng lớn hơn.

Ông cũng nói ấn phẩm học thuật chủ lực của trung tâm, International Journal of Buddhist Spiritual Care (Tạp chí Quốc tế về Chăm sóc Tâm linh Phật giáo), “tiếp tục củng cố phương diện nghiên cứu của trung tâm, cung cấp diễn đàn học thuật có thể đóng góp vào sự phát triển liên tục của chăm sóc tâm linh Phật giáo, với tư cách vừa là một lĩnh vực nghiên cứu, vừa là một lĩnh vực thực hành”.

Bà Winnie Shiu, cố vấn về gắn kết cộng đồng, nhấn mạnh đối thoại giữa các lĩnh vực học thuật, hoạt động chuyên môn và truyền thống tôn giáo sẽ là thế mạnh lớn nhất của trung tâm. Theo bà, chương trình Giáo dục Thường xuyên về Tâm lý – Tâm linh mang tính liên tôn là một biểu hiện quan trọng của tầm nhìn này.

“Là một sáng kiến học tập suốt đời, chương trình tạo cơ hội tìm hiểu giáo lý Phật giáo trong đối thoại với những cách tiếp cận đương đại về chăm sóc tâm linh và tâm lý – tâm linh, đồng thời thu hút cả người học theo Phật giáo lẫn người không theo Phật giáo”, bà nói.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi người học sẽ thuộc nhiều độ tuổi, ở những giai đoạn khác nhau của cuộc đời và quá trình học tập. Bà Shiu cho biết những người quan tâm còn có nhân viên công tác xã hội, nhân viên cấp cứu ngoại viện, người tham vấn chăm sóc tâm linh và các chuyên gia khác.

Họ mong muốn tìm hiểu cách giáo lý và thực hành Phật giáo có thể giúp mình hiểu rõ hơn, đáp ứng tốt hơn những trải nghiệm của người được phục vụ, đồng thời hỗ trợ quá trình tự suy ngẫm và trưởng thành của bản thân.

Ông Henry Shiu cho rằng khái niệm cộng đồng còn bao gồm sự hợp tác với những tổ chức khác, cả trong Canada lẫn ở nước ngoài.

Trung tâm sẽ hợp tác với mạng lưới Các nhà Giáo dục về Chăm sóc Tâm linh Phật giáo Bắc Mỹ (BSCENA), để “học hỏi từ đồng nghiệp và những người cung cấp dịch vụ chăm sóc tâm linh tại Mỹ, đồng thời chia sẻ với họ kiến thức và kinh nghiệm hình thành từ công việc của chúng tôi tại Canada”.

Theo kế hoạch, mạng lưới trao đổi và hợp tác chuyên môn sẽ tiếp tục mở rộng sang châu Á, trong đó có Từ Tế tại Đài Loan và Trung tâm Nghiên cứu Phật học thuộc Đại học Hong Kong, nơi đã phát triển cách tiếp cận riêng về tham vấn Phật giáo.

“Những tổ chức này hoạt động trong các bối cảnh văn hóa, tôn giáo và chuyên môn rất khác nhau. Chúng tôi hy vọng thông qua việc đưa những kinh nghiệm ấy vào đối thoại, các bên có thể học hỏi lẫn nhau và phát triển hiểu biết phong phú hơn về ý nghĩa của chăm sóc tâm linh Phật giáo ở những nơi khác nhau trên thế giới”, ông Shiu nói.

Mục tiêu hợp tác liên tôn và cùng phát triển được bà Bright diễn giải khi nói về vị thế đặc biệt của Emmanuel College trong việc hỗ trợ sứ mệnh liên tôn của trung tâm:

Là một trường thần học thuộc Giáo hội Hiệp nhất Canada, Emmanuel kế thừa truyền thống lâu đời về gắn kết đại kết và giao lưu liên văn hóa. Bản thân Giáo hội Hiệp nhất hình thành từ sự hợp nhất của các truyền thống Giám Lý, Hội chúng và Trưởng Lão, rồi theo thời gian trở thành một không gian học tập, đối thoại đa tôn giáo.

Ngày nay, sinh viên Phật giáo, Kitô giáo, Hồi giáo và nhiều truyền thống tôn giáo, tâm linh khác cùng học tập trong một cộng đồng liên tôn. Cộng đồng ấy cam kết giải thực dân hóa, hòa giải và xây dựng các mối quan hệ dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, tình bằng hữu, cùng cách ứng xử đúng đắn với cả con người và thế giới ngoài con người…

Rộng hơn, tôi hy vọng trung tâm góp phần bảo vệ tự do tôn giáo tại Canada, giúp bảo đảm bệnh nhân, gia đình và cộng đồng Phật giáo được tiếp cận sự chăm sóc tôn giáo, tâm linh phù hợp khi cần, đồng thời duy trì cam kết tương tự đối với những người thuộc các truyền thống tín ngưỡng khác.

Chiến lược đầy tham vọng của trung tâm còn bao gồm việc “giải thực dân hóa”, thậm chí “giải thế tục hóa” Phật giáo. Định hướng thứ hai từ lâu đã được những người trong cộng đồng Phật giáo cổ súy, khi họ cho rằng một số bộ phận của ngành công nghiệp chánh niệm đã tách thực hành Phật giáo hiện đại khỏi cội nguồn và bối cảnh ban đầu.

Bà Bright đề nghị khôi phục “những phương diện của đời sống Phật giáo thường bị bỏ qua hoặc xem nhẹ trong cách hiểu đương đại của phương Tây về Phật giáo, bao gồm đức tin, lòng thành kính, nghi lễ, cầu nguyện và cộng đồng tâm linh”.

Việc này có thể làm phong phú thêm tâm lý trị liệu, hoạt động hỗ trợ tâm linh và chăm sóc tinh thần. Chẳng hạn, cách Phật giáo hiểu về những gì chúng ta gọi là “cảm xúc”, bao gồm các trạng thái phiền não dẫn đến hành động bất thiện (kleshas), khác biệt đáng kể với nhiều giả định phổ biến ở phương Tây.

Theo bà Bright, “những khác biệt này gợi mở sự suy ngẫm hữu ích cho các cách tiếp cận như liệu pháp tập trung vào cảm xúc và những phương pháp trị liệu khác được sử dụng trong chăm sóc tâm linh và thực hành lâm sàng”.

Hoạt động của Trung tâm TLKYCS có ý nghĩa bởi, giống nhiều tổ chức khác, trung tâm thừa nhận một nhu cầu riêng biệt, căn bản của con người: được chăm sóc về mặt tâm linh.

Mọi truyền thống tôn giáo đều khẳng định và trân trọng tính đặc thù của con người. Điều đó không mang nghĩa con người vượt trội về sinh học hay siêu hình, thậm chí, theo Phật giáo, cũng không phải có một địa vị đặc biệt trong đời sống sau khi chết.

Thay vào đó, khả năng suy tư trừu tượng, chiêm nghiệm những điều không thể nhìn thấy, thiền định và kết nối với nhau ở chiều sâu cảm xúc cùng hội tụ, khiến giác ngộ trở thành một trạng thái chỉ có thể được chứng nghiệm trong thân phận con người.

Trung tâm TLKYCS cùng đội ngũ của mình là một sự khẳng định mạnh mẽ, có ý nghĩa đối với truyền thống lớn của Phật giáo: nhìn nhận con người, về căn bản, là những hữu thể có đời sống tâm linh, và nhờ đó, sống trọn vẹn tính người.

Theo Buddhistdoor Global