Sáng nào ghé quán cà phê quen bên bờ sông cũng thấy một lớp sương mỏng giăng ngang trời.
Quán chẳng có gì đặc biệt. Mấy bộ bàn sắt tróc sơn, ghế nhựa xanh, mái che bạc màu nắng, vài chậu cây bày đây đó. Nắng vừa lên, mặt sông đã lấp lánh. Gió thổi nhè nhẹ, mang theo hơi nước mát lành. Thỉnh thoảng, một chiếc ghe chở khách du lịch chạy ngang, để lại vệt sóng dài rồi tan. Cà phê cũng chưa hẳn ngon nhất, bữa nào chủ quán lỡ tay là ngọt như chè, vậy mà uống riết thành quen. Người ta gắn bó với một chỗ, nhiều khi chỉ vì ngồi đó lâu quá rồi, chứ đâu cần nó đẹp.
Mình hay chọn cái bàn sát bờ sông, chỗ hứng được chút nắng sớm, ngồi nhìn ghe xuôi dòng, xà lan chở vật liệu nặng nề trôi ngang. Ai cũng có việc phải làm, có chỗ phải tới. Hồi đó, mình cũng tất bật y vậy. Điện thoại “ting” một cái là mở ra xem, việc vừa phát sinh đã lo xử lý. Cứ nghĩ ráng thêm chút nữa, làm nhiều thêm chút nữa thì sau này sẽ khá hơn. Tới khi có thời gian ngồi yên, mới thấy mình đã bỏ qua không biết bao nhiêu buổi sáng bình thường mà dễ chịu như vầy.
Hồi trẻ, cứ nghĩ phải đi thật xa mới gọi là có chí. Phải kiếm công việc tốt hơn, chức vụ cao hơn, để người ta nhìn vào thấy mình thành đạt. Rồi cũng đi, cũng làm, cũng nếm đủ vui buồn. Có việc cố hết sức vẫn thất bại, có người từng thân lắm rồi xa dần, có thứ giành được rồi mới biết không vui như mình tưởng. Đến một lúc, chỉ mong có một buổi sáng thong thả, một ly cà phê đậm và một cuộc trò chuyện không phải liếc đồng hồ.
Thời gian đâu có chờ ai. Tóc bạc thêm, đầu gối trở trời là nhức, sức khỏe cũng không còn như trước. Mấy chuyện hồi đó làm mình thức trắng đêm, giờ cố nhớ cũng không ra.
Rời công việc đã gắn bó nhiều năm, cảm giác cũng khó nói lắm. Mới đầu thấy nhẹ người. Không họp hành, không chạy đôn chạy đáo. Rồi có sáng thức dậy, theo thói quen vẫn với tay lấy điện thoại. Không ai nhắn. Ngày tự nhiên dài ra.
Nhắc tới đồng nghiệp cũ, có người nhớ hoài, có người chỉ muốn lướt qua.
Nhớ những người từng cùng mình làm cho xong việc, chia nhau ổ bánh mì ăn vội, đỡ nhau qua những lúc khó khăn. Giờ mỗi người một nơi, lâu lâu nhắn hỏi thăm vài câu vẫn thấy gần. Khỏi nói nhiều, khỏi kể hết, vì đã cùng nhau đi qua những ngày không dễ.
Cũng có người, chỉ nghe nhắc tên là nhớ cả đống chuyện bực mình. Hồi đó, vì công việc mà cãi nhau. Người cố chấp không chịu nhận sai, người nói những lời khó nghe, thậm chí đẩy trách nhiệm sang người khác. Lúc ấy tức lắm, về nhà nằm còn nghĩ giá mà mình nói thế này, thế kia. Giờ gặp ngoài đường vẫn chào hỏi bình thường. Chuyện cũ thì thôi, chẳng nhắc làm gì. Đâu phải mọi chuyện đã êm, cũng chẳng phải mình cao thượng hơn ai. Chỉ là không muốn tốn thêm thời gian cho những điều đã qua. Tuổi này, hơi sức còn bao nhiêu, giữ cho lòng yên ổn vẫn thiết thực hơn.
May mà còn vài người bạn thân. Tuần nào cũng gặp đôi ba bữa, ngay quán này. Hẹn hò gì đâu, ai rảnh thì nhắn một tiếng. Ai tới trước gọi nước, ai tới sau kéo ghế ngồi. Chuyện kể đi kể lại vẫn cũ xì. Người kể cứ say sưa, người nghe vẫn cười, dù đoạn nào cũng thuộc lòng.
Vậy mà những buổi gặp ấy chưa bao giờ thấy uổng. Người đã nghỉ hưu, người còn đi làm, người lo con cái, người bận việc nhà. Ngồi nhìn sông, ai có gì kể nấy. Có bữa cười nói rôm rả, có bữa chẳng ai có chuyện vui, uống hết ly cà phê, hỏi nhau vài câu rồi về. Thân lâu rồi, nhiều khi chỉ cần biết người kia còn khỏe, cuộc sống tạm ổn là đủ.
Thỉnh thoảng, mấy đồng nghiệp còn đi làm cũng ghé tâm sự. Người kể chuyện cơ quan, chuyện sếp, chuyện bất hòa với đồng nghiệp. Người lưỡng lự trước một quyết định, người chỉ thấy mệt mà không biết nói với ai. Mình nghe nhiều hơn nói. Họ hỏi thì chia sẻ điều mình nghĩ, còn quyết định thế nào là chuyện của họ.
Có lần, một anh ngồi với mình gần hết buổi sáng. Lúc tới, anh bảo ghé uống ly cà phê, hỏi thăm vài câu. Rồi chuyện cứ dài ra, những điều giữ trong lòng bấy lâu lần lượt được kể hết. Trước khi về, anh nói chỉ muốn có người nghe mình một chút.
Nghe mà thấy ấm lòng. Hồi trước, mình cũng từng có lúc không biết nói với ai. Chuyện gì cũng kể với người nhà thì không tiện, đem ra nói giữa cơ quan lại càng không được. Giờ vẫn có người tin mà tìm tới, vậy là những năm đi làm cũng để lại chút gì có ý nghĩa.
Mình không nghĩ người lớn tuổi đương nhiên hiểu đời hơn người trẻ. Tuổi tác đâu tự làm ai khôn ra. Chỉ là trải qua vài chuyện thì biết bớt nóng, bớt phán xét, hiểu rằng ai cũng có cái khó riêng. Tử tế với người ta thì nên, nhưng cũng phải biết giữ ranh giới cho mình.
Có những chỗ từng quen lắm giờ đã đổi khác. Quán ăn cũ đóng cửa, góc phố sửa lại mới toanh, người quen ngày trước không biết giờ ở đâu. Trong máy lưu mấy trăm số điện thoại, có số gọi hoài không ai bắt, có số lâu rồi chẳng liên lạc. Đôi khi nhìn dòng sông, lại nhớ những người từng ngồi cùng mình ở một nơi nào đó. Không biết giờ họ sống ra sao, còn nhớ chuyện cũ hay đã quên từ lâu. Nếu có dịp gặp lại, chắc cũng chỉ hỏi thăm vài câu, nhắc chuyện ngày xưa, cười một chút rồi ai về với cuộc sống của người ấy.
Ký ức thì quý, nhưng đâu phải chuyện gì cũng giữ hoài được. Quá khứ không sửa lại được, chỉ có thể sống khác đi, đừng lặp lại những điều không hay nữa.
Ngày mai vẫn ra quán, dù trời nắng hay mưa. Vẫn cái bàn nhìn ra sông, vẫn tiếng xe ngoài đường. Trời quang thì ngắm nắng trải trên mặt nước, trời mưa thì ngồi nghe mưa rơi ngoài mái che. Có thể gặp một người bạn, cũng có thể ngồi một mình tới khi đá tan hết trong ly. Cũng được.
Sương khói ngang trời, thấy đó rồi tan. Những năm tháng đã qua cũng vậy, gọi không trở lại, nhưng đâu có vô nghĩa. Đã từng đi làm, từng giận hờn, từng có người thương quý, từng có người muốn quên. Tất cả đều là một phần đời mình.
Còn hôm nay, nước vẫn trôi, người tới rồi người đi. Mình vẫn có thể ngồi đây, uống một ly cà phê, nhìn một buổi sáng chậm rãi qua.
Vậy là tốt rồi.
