Nhà văn Nhật Chiêu qua cơn nguy hiểm

TP HCM - Nhà văn Nhật Chiêu đã qua giai đoạn nguy hiểm sau nhồi máu cơ tim, được bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định can thiệp đặt hai stent.

Theo thông tin được chia sẻ ngày 3/10, sức khỏe nhà văn ổn định hơn, song ông tiếp tục nằm viện để hồi sức và điều trị các bệnh lý khác. Việc ông nhập viện nhận được nhiều quan tâm từ đồng nghiệp, học trò và cộng đồng yêu văn chương.

Trao đổi với báo chí những ngày qua, nhà văn Nhật Chiêu cho biết những ngày mưa lớn vừa qua, căn nhà trên đường Đinh Bộ Lĩnh bị nước tràn vào, ngập ngang đầu gối. Bên cạnh đồ đạc gia đình, ông đặc biệt lo lắng cho kho sách tích lũy qua nhiều thập niên.

Rạng sáng 2/10, khi nước vào nhà nhiều, ông lên xuống cầu thang, sắp xếp và kê cao vật dụng. Lúc này, nhà văn bất ngờ đau dữ dội ở lồng ngực, chỉ kịp gọi người thân trước khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu.

Sau can thiệp, ông đã có thể ngồi dậy, trò chuyện, ăn uống và sử dụng điện thoại. Nhà văn thông tin tình hình sức khỏe để bạn bè, đồng nghiệp và học trò yên tâm, đồng thời cho biết bác sĩ giữ ông lại để tiếp tục điều trị.

Nhật Chiêu ước tính gia đình có hơn 10.000 cuốn sách. Với ông, đây là tài sản quý giá, gắn với hơn 40 năm giảng dạy, nghiên cứu và sáng tác. Những kệ gỗ đã cũ khiến ông lo sách có thể rơi xuống nước mỗi khi nhà ngập.

Sinh năm 1951 tại TP HCM, Nhật Chiêu là nhà văn, nhà nghiên cứu văn học và dịch giả, được biết đến qua các công trình về văn học Nhật Bản, thơ haiku và văn hóa phương Đông. Ông từng có nhiều năm giảng dạy tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM.

Các tác phẩm quen thuộc của ông gồm Basho và thơ Haiku, Nhật Bản trong chiếc gương soi, Ba nghìn thế giới thơm. Bên cạnh biên khảo, ông còn sáng tác truyện và thơ, với những đầu sách như Lời tiên tri của giọt sương, Tôi là một kẻ khác, Người về với như.

Tinh thần Phật giáo là một mạch đáng chú ý trong cách Nhật Chiêu tiếp cận thi ca, đặc biệt ở mối liên hệ giữa thiền và haiku. Trong các buổi trò chuyện, ông thường lý giải vẻ đẹp của thơ Nhật từ sự bình đẳng giữa muôn loài và khả năng nhận ra ý nghĩa trong những sự vật nhỏ bé.

Tại tọa đàm giới thiệu Ba nghìn thế giới thơm tháng 8/2024, ông nhấn mạnh ảnh hưởng của Phật giáo đối với cái nhìn trân trọng sự sống trong thơ Nhật. Con chuột, con đom đóm hay một loài hoa bình dị đều có thể trở thành đối tượng của thơ, được nhìn nhận trong giá trị riêng của chúng.

Cũng tại sự kiện, Nhật Chiêu phân tích vai trò của Matsuo Basho trong việc đưa haiku đến gần tinh thần thiền. Theo cách lý giải của ông, sự ngắn gọn của bài thơ gắn với một trải nghiệm trực tiếp, nơi cảnh vật và cảm nhận có thể gặp nhau trong khoảnh khắc của một hơi thở.

Xuất bản lần đầu năm 2007, Ba nghìn thế giới thơm dẫn người đọc qua nhiều giai đoạn thi ca Nhật Bản, từ các thi tuyển cổ đến haiku. Tên sách lấy cảm hứng từ câu trong Thiền lâm cú tập: “Hoa mơ một chút nhụy/ Ba nghìn thế giới thơm”, gợi sự giao hòa giữa một hiện hữu nhỏ bé và thế giới rộng lớn.

Qua dịch thuật và biên khảo, Nhật Chiêu góp phần đưa thơ ca Nhật Bản đến gần độc giả Việt. Những công trình này cũng mở thêm một hướng tiếp cận văn chương từ văn hóa Phật giáo, giúp người đọc tìm hiểu tinh thần thiền qua hình ảnh, nhịp điệu và cảm thức thiên nhiên trong thơ.